Bazy dłużników – BIK, KRD, ERIF. Czym są i jak sprawdzić?

Bazy dłużników powstawły, aby gromadzić, a następnie udostępniać informacje na temat zadłużenia osób fizycznych i firm. Dzięki takiej wiedzy możliwe jest sprawne ocenienie, czy dany podmiot jest rzetelny. Wiarygodność zwiększa szanse na otrzymanie pożyczki lub kredytu. Jeśli bank znajdzie negatywny wpis na Twój temat – może stwierdzić, że nie będziesz spłacać nowego zobowiązania w terminie. Dzięki listrom dłużników można też weryfikować partnerów biznesowych. Z dzisiejszego poradnika dowiesz się wszystkich istotnych informacji na temat baz długów – KRD, ERIF, BIG InfoMonitor oraz BIK. Zapraszamy do lektury.

Czym są rejestry dłużników?

Definicja bazy dłużników jest dość krótka: są to zbiory informacji o osobach i firmach, które nie spłacają swoich zobowiązań w terminie.  Podmiot wpisany na listę traci więc wiarygodność w oczach banku, firmy pożyczkowej, a także potencjalnych kontrahentów.

Rejestry dłużników działają na mocy obowiązujących w Polsce przepisów prawa. Prowadzą je instytucje finansowe i biura informacji gospodarczej.

Różne listy dłużników (np. KRD, ERIF, BIK) działają w nieco inny sposób. Aby trafić do jednej z nich, muszą być spełnione określone, konkretne warunki.

Warto wiedzieć, że tylko do niektórych baz trafiają wyłącznie negatywne informacje – o długach. Biuro Informacji Kredytowej (BIK) przetwarza bowiem i udostępnia uprawnionym podmiotom również informacje pozytywne. Znajdziesz tam pełną informację na temat historii zadłużenia danej osoby.

Kto może trafi do bazy? Kto wpisuje dłużnika do bazy?

Do bazy długów może trafić każdy konsument, a także firmy, które mają długi. Dług musi spełniać określone warunki, na przykład zadłużenie na kwotę ponad 200 złotych (a gdy dotyczy firmy – co najmniej 500 złotych) i opóźnienie ponad 30 dni. Zawsze wymagane jest też wcześniejsze poinformowanie dłużnika – wezwanie do zapłaty i zapowiedź wpisu do rejestru w przypadku braku płatności. Jeśli otrzymasz takie pismo wiedz, że to ostatni moment na uniknięcie wpisu. Warto wtedy dokonać płatności lub spróbować dogadać się z wierzycielem (np. przesunąć termin zapłąty, jeśli masz chwilowe problemy finansowe).

To wierzyciel wpisuje swojego klienta, który nie spłąca długu na czas, do rejestru. W przypadku kredytów robi to więc bank, wpisy mogą dodawać też firmy pożyczkowe, ale również operatorzy telekomunikacyjni i inne instytucje. Powodem takiego wpisu są nieopłacone rachunki, niezapłacone raty i inne długi.

Jakie są bazy dłużników w Polsce?

Możliwe zadłużenie potencjalnego klienta, a także jego „rzetelność finansową” można sprawdzić w kilku miejscach. W Polsce działa kilka rejestrów:

• BIG (Biuro Informacji Gospodarczej) – to ogólna nazwa instytucji zbierających informacje o długach. W Polsce działa kilka tego typu list – KRD, BIG InfoMonitor i ERIF.
• KRD (Krajowy Rejestr Długów) – jeden z największych rejestrów w Polsce. Gromadzi i udostępnia dane na temat zobowiązań osób prywatnych i firm względem banków, firm pożyczkowych, dostawców mediów, firm telekomunikacyjnych, spółdzielni mieszkaniowych, urzędów i przedsiębiorców.  To popularne miejsce, w którym firmy sprawdzają potencjalnych klientów.
•  ERIF – biuro prowadzone przez firmę windykacyjną KRUK S.A. Rejestruje informacje negatywne (długi, zaległości) i informacje pozytywne (terminowe regulowanie należności). Wpisy są często aktualizowane (co 7 dni), coraz więcej firm właśnie tu sprawdza swoich klientów.
• BIK (Biuro Informacji Kredytowej) – za działanie tej bazy odpowiada Związek Banków Polskich i banki komercyjne. Trafiają tu wszystkie informacje o zaległościach, a także terminowych płatnościach. Na podstawie raportu BIK tworzona jest historia kredytowa. Aby pozytywny wpis znalazł się w BIK, wymagana jest zgoda pożyczkobiorcy – zdecydowanie warto ją wyrazić, aby budować pozytywną historię i potwierdzić swoją wiarygodność finansową.

Jak działa BIK?

BIK gromadzi  udostępnia dane o wszystkich zobowiązaniach kredytowych (spłacanych terminowo i nieterminowo). Są tam nie tylko informacje o długach, ale pełna historia kredytowa każdej osoby.

Raport BIK – cenne źródło informacji

Raport BIK zawiera informacje o kredytach, ratach, kartach kredytowych, terminowości spłat, itp. Każdy może sprawdzić informacje na swój temat. Możliwość wglądu do raportu BIK mają też uprawnione instytucje, np. bank, w którym chcesz wziąć kredyt. 

Warto regularnie sprawdzać raport BIK. Możesz dowiedzieć się z niego o swoim aktualnym zadłużeniu, poznać własną historię i scoring BIK (czyli szanse na otrzymanie pożyczki/kredytu). Dzięki BIK dowiesz się też szybko o kradzieży tożsamości i próbie zaciągnięcia zobowiązania na Twoje dane.

BIK posiada liczne usługi, które są jednak płatne. Wśród nich warto wspomnieć o automatycznych alertach. Otrzymasz powiadomienie za każdym razem, gdy Twoje dane zostaną wykorzystane do wnioskowania o kredyt lub pożyczkę.

BIK a BIG (Biuro Informacji Gospodarczej) – różnice

Biuro Informacji Kredytowej jest miejscem, gdzie trafiają nasze przeróżne zobowiązania. Warto pamiętać, że informacje znajdujące się w BIK mogą być nie tylko negatywne (wiele długów, opóźnienia, zaniechanie płatności), ale też pozytywne.  W innych rejestrach znajdziemy natomiast wyłącznie informacje o długach, czyli jednoznacznie negatywne.

Są też pewne różnice w dziłaniu BIK a BIG (biur informacji gospodarczej). W BIK są informacje na temat produktów banków i firm finansowych. Do innych biur trafiają natomiast także dane o długach związanych z innymi firmami (operatorzy telekomunikacyjni, dostawcy mediów), a nawet urzędami i osobami prywatnymi.

Jak sprawdzić, czy jestem wpisany do bazy dłużników?

Zawsze masz możliwość sprawdzenia wpisów na swój temat.  Procedura w zależności od rejestru może się nieco różnić. Zawsze musimy natomiast zarejestrować konto (także online), potwierdzić swoją tożsamość i zalogować się do profilu. Tam możliwy będzie wgląd do informacji na własny temat.

Czasem możliwe jest zobaczenie informacji o sobie za darmo.

Ile kosztuje sprawdzenie baz dłużników?

Ceny mogą się różnić w zależności od rejestru długów i wybranej usługi. Przykładowo, ściągnięcie raportu z BIK kosztuje obecnie 49 złotych. 

Jeżeli chcesz natomiast sprawdzić swojego kontrahenta, usługa zwykle jest płatna. Pojedynczy raport może kosztować od kilkunastu do kilkudziesięciu złotych. Dla użytkowników firmowych operatorzy raportów mają liczne pakiety.

Jak długo dane pozostają w rejestrach i jak je usunąć?

Wpisy na temat zadłużenia są udostępniane przez bazy dłużników jeszcze przez kilka lat od spłaty. W BIK pozostają przez 5 lat, natomiast niektóre rejestry przechowują informację jedynie o wciąż niespłaconych długach.

W BIK dane na temat terminowych płatności mogą być udostępniane jedynie za zgodą kredytobiorcy. 

Jakie prawa przysługują osobie wpisanej do bazy dłużników?

Dłużnik ma prawo wglądu w dane na swój temat. Jest też możliwość reklamacji danego wpisu świadczącego o zadłużeniu. Każdy dłużnik musi mieć jednak konkretną podstawę do usunięcia negatywnego wpisu. Dotyczy to błędnych wpisów lub zadłużenia, które zostało spłacone. Wymagany jest wtedy kontakt z biurem przetwarzającym informacje o długach lub bezpośrednio z wierzycielem.

Osoby wpisane do baz mają też prawo dowiedzieć się, kto dokonał wpisu na ich temat.

Czy wpis w bazie dłużników zawsze oznacza brak kredytu?

Nie. Banki i pożyczkodawcy nie sprawdzają wyłącznie danych z jednej z baz dłużników. Na ocenę zdolności kredytowej wpływają też inne czynniki:

• pełna historia kredytowa
• dochody
• stałe koszty utrzymania, wydatki
• źródło dochodów
• wiek kredytobiorcy

Różne banki i inne instytucje (np. firmy pożyczkowe) mogą w inny sposób oceniać Twoją zdolność kredytową. informacje z baz dłużników są ważne, ale inne aspekty również się liczą.

Jeśli widniejesz w rejestrze dłużników, niektóre banki mogą odrzucić Twój wniosek o kredyt. Większe szanse powodzenia masz natomiast w pozabankowych firmach pożyczkowych. Ich wymagania są mniej wygórowane, a podejście do historii kredytowej – nie tak restrykcyjne, jak w banku. Propozycje korzystnych pożyczek, także dla zadłużonych, znajdziesz dzięki naszej stronie YouMoney.pl. Zapraszamy do sprawdzenia możliwości  i wyszukania korzystnych pożyczek online.

Bazy dłużników a przedsiębiorcy – dlaczego warto z nich korzystać?

Jesteś przedsiębiorcą i planujesz współpracę z nieznanym dotąd kontrahentem? Także w takiej sytuacji warto wykorzystać bazy dłużników.  Wiele biur informacji gospodarczej zbiera dane na temat firm – zdecydowanie warto uznać to źródło wiedzy za przydatne.

Weryfikując partnerów biznesowych przed podjęciem współpracy unikniesz problemów z terminowymi płatnościami.

Jak nie trafić na listę dłużników? Praktyczne porady

Aby nie trafić na listę dłużników, warto przede wszystkim pilnować terminowych płatności – rat kredytów, rachunków za media czy abonamentów.

Jeśli pojawią się problemy finansowe, najlepiej od razu skontaktować się z wierzycielem i spróbować ustalić spłatę w ratach lub skorzystać z innych form ugody. Często to możliwe – firma, u której masz dług, po prostu chce odzyskać swoją należność.

Pomocne jest też monitorowanie własnej historii w BIK i BIG-ach – dzięki temu szybko wykryjesz ewentualne nieprawidłowości. Unikaj zaciągania zobowiązań ponad swoje możliwości i zawsze dbaj o to, by Twoje dane kontaktowe były aktualne – dzięki temu nie przegapisz ważnych wezwań do zapłaty.

Autor artykułu: Jakub Bielecki