Czy komornik może zająć pożyczkę? 

Egzekucja komornicza to dla wielu osób stresująca i niejasna sytuacja. Dłużnicy zazwyczaj zastanawiają się, jakie elementy majątku mogą zostać zajęte przez komornika. Często pojawia się pytanie o to, czy komornik może zająć pożyczkę. Postanowiliśmy przyjrzeć się tej kwestii i zobaczyć, czy środki z pożyczki również podlegają zajęciu. 

Zajęcie komornicze – czym jest i czego dotyczy?

Zajęcie komornicze to jeden z elementów postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez komornika sądowego na wniosek wierzyciela. Celem zajęcia jest odzyskanie należności od dłużnika w sposób przymusowy, poprzez upłynnienie poszczególnych składników jego majątku. 

Najczęściej spotykane formy zajęcia to zajęcie środków pieniężnych (z poszanowaniem tzw. kwoty wolnej) oraz poszczególnych przedmiotów. Ponadto, zajęciu podlegają również prawa majątkowe, takie jak udziały w spółkach, obligacje i wierzytelności. Dla komornika liczy się przede wszystkim to, czy dane prawo lub rzecz przedstawia wartość, która może posłużyć do spłaty długu.

Czy pożyczka podlega zajęciu komorniczemu?

Mimo iż nie zawsze jest to oczywiste dla dłużników, to środki z pożyczki mogą zostać zajęte przez komornika. Niezależnie od tego, czy źródłem finansowania jest bank, firma pożyczkowa lub osoba prywatna, środki stanowią element majątku osoby zadłużonej, wobec czego mogą zostać zajęte na poczet spłaty należności. 

Należy przy tym wspomnieć, że komornik ma prawo zająć również wierzytelność dłużnika, czyli roszczenie o wypłatę pieniędzy z pożyczki, której dłużnik jeszcze nie otrzymał, ale zawarł już umowę. W takim przypadku komornik może poinformować pożyczkodawcę o zajęciu tej wierzytelności i zobowiązać go do przekazania środków bezpośrednio na rachunek komornika.

Skąd komornik wie o pożyczce?

Komornik nie ma automatycznego dostępu do wszystkich informacji o majątku dłużnika, ale posiada narzędzia, które ułatwiają ustalenie, czy dłużnik skorzystał z pożyczki. Jeżeli pożyczka została już wypłacona i trafiła na rachunek bankowy dłużnika, to komornik może bez problemu zidentyfikować ją w ramach zajętego konta. 

W ramach prowadzonej egzekucji komornik może uzyskać informacje również poprzez bezpośrednie zapytania do banków i firm pożyczkowych. Dodatkową możliwością jest wgląd w dane w rejestrach zobowiązań i systemach należących do instytucji finansowych lub publicznych. 

W przypadku pożyczek prywatnych sytuacja jest nieco bardziej skomplikowana. Komornik może dowiedzieć się o takiej pożyczce na podstawie zgłoszenia wierzyciela, informacji uzyskanych od dłużnika lub zeznań świadków. Jeśli pożyczka została zawarta na piśmie lub ujawniona w zeznaniach podatkowych, to również może zostać wykryta.

Czy da się ukryć pożyczkę przed komornikiem?

Niektóre osoby próbują ukryć pożyczkę przed komornikiem, szczególnie gdy środki pochodzą z pożyczki prywatnej lub gdy pieniądze nie wpłynęły na konto bankowe. Nie jest to jednak rozsądne działanie, bo taka próba przechytrzenia komornika obarczona jest wysokim ryzykiem i może prowadzić do licznych konsekwencji. 

Dłużnik ma obowiązek ujawnienia swojego majątku na żądanie sądu lub komornika. Zatajenie faktu uzyskania pożyczki może zostać uznane za próbę ukrycia majątku i utrudnianie egzekucji. To z kolei może skutkować grzywną, a nawet odpowiedzialnością karną za składanie fałszywych oświadczeń majątkowych.

W jakich sytuacjach komornik nie może zająć pożyczki?

Dłużnicy mogą zastanawiać się, czy komornik może zająć pożyczkę w każdym przypadku. Co do zasady, komornik może zająć zarówno środki otrzymane, jak i samą wierzytelność z tytułu pożyczki. Nie ma przepisów, które automatycznie wyłączają pożyczkę spod egzekucji, niezależnie od tego jaka jest jej wysokość i na co mają być przeznaczone środki. 

Dobrą wiadomością jest natomiast to, że chronione przed egzekucją są inne formy pomocy finansowej w postaci świadczeń i zasiłków. Komornik nie może zająć m.in. świadczeń z pomocy społecznej, alimentów ani dodatków rodzinnych.  

Jak chronić się przed zajęciem pożyczki? Sposoby

Spłata długu przed zaciągnięciem pożyczki 

Nikt nie zajmie środków z pożyczki, jeżeli przed jej zaciągnięciem zadbamy o to, aby spłacić wszystkie zaległe zobowiązania. Warto wstrzymać się z decyzją o pożyczce aż do momentu całkowitego uregulowania długu. Rozsądną opcją będzie zwrócenie się do wierzyciela w celu wynegocjowania korzystniejszych warunków spłaty (np. umorzenie odsetek lub rozłożenie całości na większą ilość rat). 

Kontakt z wierzycielem

Zwrócenie się bezpośrednio do wierzyciela to jedno z najrozsądniejszych działań, jakie może podjąć dłużnik. Zawarcie ugody z wierzycielem może skutkować wyłączeniem poszczególnych elementów majątku z egzekucji. W ten sposób dłużnik gwarantuje sobie brak ryzyka zajęcia pożyczki.

Zajęcie pożyczki a skarga na czynności komornika 

Jeżeli dłużnik uzna, że zajęcie zostało dokonane niezgodnie z przepisami lub narusza jego prawa, to może złożyć skargę na czynności komornika. Każdy przypadek oceniany jest indywidualnie, więc może okazać się, że na skutek rozpatrzenia skargi środki zostaną wyłączone spod zajęcia. 

Jeśli dłużnik posiada dokumentację medyczną lub inne dowody, że pożyczka ma służyć ważnym celom życiowym, może próbować bronić się przed jej zajęciem właśnie dzięki złożeniu skargi. W tym celu warto zbierać wszelkie dokumenty i dowody przeznaczenia środków, takie jak umowy, faktury i potwierdzenia transakcji. 

Podsumowanie – o czym warto pamiętać?

Zaciągając pożyczkę przy jednoczesnej egzekucji komorniczej, należy pamiętać, że zawsze istnieje ryzyko jej zajęcia przez komornika. Dotyczy to zarówno produktów finansowych oferowanych przez firmy pożyczkowe, jak i pożyczek prywatnych. Komornicy mają do dyspozycji szereg rozwiązań, dzięki którym zlokalizowanie środków i ich źródła nie będzie problemem. 

Zadłużeni nie są jednak pozbawieni ochrony. W niektórych sytuacjach można ograniczyć egzekucję (np. na skutek rozpatrzenia skargi) lub zawrzeć ugodę z wierzycielem, która wyłączy określone środki spod zajęcia. Kluczowe jest natychmiastowe działanie i nieunikanie kontaktu zarówno z wierzycielem, jak i samym komornikiem. 

Najczęściej zadawane pytania

Autor artykułu: Cezary Mański