Pożyczki społecznościowe – jak działają i gdzie ich szukać?

Pożyczki społecznościowe to jeden z nieco mniej znanych rodzajów pożyczek. Zamiast udawać się po pieniądze do banku lub pozabankowego pożyczkodawcy, możemy skorzystać ze specjalnego portalu. Platformy łączą inwestorów (osoby i firmy chętne do udzielenia pożyczki) i pożyczkobiorców. W dzisiejszym poradniku postaramy się przyjrzeć bliżej temu produktowi. 

Pożyczki między ludźmi – sposób na inwestowanie i na pożyczanie

Pożyczki społecznościowe, znane też jako peer-to-peer lending (P2P) lub social lending, to forma finansowania, w której pożyczkobiorcy i inwestorzy spotykają się na specjalnych platformach online. Zamiast iść do banku, możesz pożyczyć pieniądze od innej osoby – prywatnego inwestora. Takie rozwiązanie łączy obie strony: ktoś, kto potrzebuje szybkiego finansowania, z kimś, kto chce zarobić na odsetkach.

Warto pamiętać, że najpierw musisz znaleźć odpowiedni serwis. To miejsce, na którym należy założyć konto i potwierdzić tożsamość. Następnie uzyskasz możliwość znalezienia interesującej Cię pożyczki. Warunki pożyczki zależą od ustaleń z osobą, która chce jej udzielić. Mogą się różnić od aktualnych ofert, które znajdziesz w bankach.

Plusem tego typu pożyczek może być większa dostępność. Jeśli bank nie chce udzielić Ci kredytu – pożyczka społecznościowa to ciekawa alternatywa.

Rodzaje pożyczek

Aby lepiej zrozumieć, czym są pożyczki P2P, warto poznać podstawowe rodzaje pożyczek. Na naszym rynku najczęściej spotykane są:

• Pożyczki konsumenckie – dla osób prywatnych na dowolny cel, np. remont czy spłatę innych zobowiązań. Mogą być udzielane przez bank lub pozabankowe firmy pożyczkowe
• Pożyczki dla firm – dla przedsiębiorstw, które nie mają łatwego dostępu do kredytu bankowego
• Pożyczki pod zastaw – wymagające dodatkowego zabezpieczenia, np. weksla czy zastawu
• Chwilówki online – sposób na pożyczenie mniejszej kwoty i z koniecznością szybkiego zwrotu. Plusem jest bardzo wysoka przyznawalność, nawet dla osób zadłużonych
• Pożyczki prywatne – od znajomych, rodziny
• Pożyczki społecznościowe – specjalne serwisy (strony www, aplikacje mobilne) łączą  osoby chcące pożyczyć pieniądze z tymi, którzy chcą zarobić na udostępnieniu swoich środków.

Pożyczki społecznościowe – czym są?

To alternatywa dla kredytów bankowych i chwilówek. Ich założeniem jest bezpośrednie połączenie pożyczkodawcy z pożyczkobiorcą, bez udziału tradycyjnych instytucji finansowych. Platforma pełni rolę pośrednika technologicznego – zapewnia weryfikację, obsługę umów i często windykację w razie problemów.

Strony mogą ustalać ze sobą warunki umowy, w tym kwotę pożyczki i wysokość odsetek. Warunki mogą zależeć w dużym stopniu od wiarygodności finansowej pożyczkobiorcy – jego oceny zdolności kredytowej.

Udzielanie pożyczek społecznościowych może wiązać się dla inwestora z pewnym ryzykiem. W związku z tym zdarza się, że są to dość drogie pożyczki (wyższe RRSO, niż w pożyczkach pozabankowych).

Platformy online – inwestowanie i pożyczanie

W Polsce działa kilka portali do pożyczania P2P, np. Fellow Finance, FinAi, a także platformy międzynarodowe. Inwestorzy mogą przeznaczyć dowolną kwotę na pożyczki, jak i korzystać z różnych portali. Dywersyfikując serwisy można zmniejszać szanse na to, że pożyczkobiorca nie zwróci pieniędzy. Pożyczkodawcy zwykle są osobami fizycznymi. Taka inwestycja to niezła alternatywa dla bardziej tradycyjnych rozwiązań (lokaty, akcje, waluty, złoto, itp.).

Z kolei pożyczkobiorcy składają wnioski online i w krótkim czasie otrzymują decyzję. Takze oni mogą korzystać z różnych miejsc, wyszukując najkorzystniejsze oferty.

Jak działają portale P2P?

Choć serwisów do pożyczania pomiędzy osobami fizycznymi jest sporo, zwykle działają podobnie. Możliwe są dwa scenariusze:

• chcąc zainwestować swoje pieniądze wystawiasz ofertę udzielenia pożyczki
• jeśli potrzebujesz pieniądze, Twoja oferta dotyczy chęci uzyskania pożyczki społecznościowej

Gdy obie strony „spotykają się”, mogą sprawdzić informacje na swój temat. Po ustaleniu i zaakceptowaniu warunków, przechodzą do podpisania umowy. Dla pożyczkobiorcy to dość prosta droga do pozyskania środków, które można wydać na dowolny cel.

Zalety pożyczek społecznościowych

• Możliwość szybszego pożyczenia pieniędzy niż w banku
• Często mniej formalności
• Dla inwestorów – szansa na wyższe zyski niż na lokatach
• Elastyczność kwot i warunków – obie strony ustalają szczegóły między sobą

Wady pożyczek

• Brak gwarancji spłaty ze strony pożyczkobiorcy
• Wyższe koszty niż w kredycie bankowym (dla niektórych klientów)
• Konieczność dokładnego sprawdzenia platformy i warunków
• Wszelkie spory rozstrzyga się w oparciu o Kodeks Cywilny i przepisy ogólne. Prawo bankowe nie ma tu zastosowania

Jak przebiega proces weryfikacji klienta?

Platformy stosują różne procedury: sprawdzają bazy dłużników (np. BIK, KRD), analizują dochody i historię kredytową. To ważne zarówno dla bezpieczeństwa inwestorów, jak i dla wiarygodności rynku.

Jeżeli pożyczkodawca uzna, że ryzyko problemów ze spłatą jest większe, może zaproponować pożyczkę z wyższym oprocentowaniem.

Jakie warunki trzeba spełnić, aby otrzymać pożyczkę społecznościową online?

Najczęściej wystarczy być osobą pełnoletnią, posiadać konto bankowe w Polsce i udokumentować dochód. Wymagania różnią się w zależności od platformy, ale są zwykle prostsze niż w bankach.

Lista wymagań i wysokość zarobków mogą być uzależnione od kwoty pożyczki.

Umowa pożyczki społecznościowej

Każda transakcja jest zawierana w formie umowy – zazwyczaj elektronicznie. Dokument określa wysokość kwoty, oprocentowanie, termin spłaty i konsekwencje opóźnień.

Pożyczki społecznościowe są zawierane w formie umowy cywilno-prawnej. Nie są zatem związane z instytucjami finansowymi i systemem bankowym.

Obie strony zgadzają się na warunki pożyczki zapisane w umowie. Umowa jest niezłym zabezpieczeniem i dla pożyczkodawcy i dla osoby, która chce pożyczyć pieniądze.

Ile inwestor może zarobić na takiej pożyczce?

Średnie oprocentowanie na platformach P2P waha się od kilku do kilkunastu procent rocznie. Ostateczny zysk zależy od ryzyka, dywersyfikacji i jakości wybranych pożyczkobiorców.

Podatek od zysków z udzielenia pożyczki – ile wynosi?

Zysk z pożyczek społecznościowych jest traktowany jak przychód kapitałowy. Oznacza to konieczność zapłaty 19% podatku (tzw. podatek Belki). Platformy często udostępniają roczne zestawienia, które ułatwiają rozliczenie.

Jakie ryzyko ponosi pożyczkobiorca, a jakie inwestor w pożyczkach społecznościowych?

Pożyczkobiorca ryzykuje wpisanie do rejestrów dłużników i naliczenie wysokich kosztów dodatkowych w przypadku braku spłaty. Niekiedy oferty pożyczek społecznościowych okazują się droższe, niż typowe pożyczki z banku lub w firmach pożyczkowych. Wszystko zależy jednak od konkretnej propozycji i jej warunków.

Inwestor ryzykuje utratę części kapitału, jeśli pożyczkobiorca nie odda pieniędzy, a platforma nie odzyska długu.

Na to uważaj, biorąc pożyczkę społecznościową

• Dokładnie czytaj umowę
• Sprawdź reputację platformy
• Upewnij się, że oprocentowanie i opłaty nie przekraczają Twoich możliwości spłaty
• Porównaj koszty spłaty z propozycjami firm pożyczkowych i banków (wybierz tańszą, dostępną dla Ciebie opcję)

Czy pożyczki społecznościowe dla zadłużonych są bezpieczne?

Bezpieczeństwo zależy od wyboru platformy. Te, które są regulowane przez przepisy prawa w Polsce i podlegają nadzorowi finansowemu, oferują wyższy poziom ochrony. Mimo to zawsze istnieje ryzyko – warto mieć tego świadomość. Największe ryzyko w tym przypadku ponosi natomiast inwestor.

Pożyczki społecznościowe dla zadłużonych mogą wiązać się z problemami ze spłatą. Upewnij się więc, że masz możliwości, aby wygodnie i bez nadmiernego obciążania swojego budżetu zwrócić cały dług.

Pożyczki społecznościowe vs pozabankowe pożyczki – porównanie

• Społecznościowe – oparte na umowie z inwestorem, elastyczne warunki, możliwie niższe koszty (jeśli masz dobrą zdolność kredytową)
• Pozabankowe pożyczki – szybkie pożyczki od specjalistycznych firm, często wyższe oprocentowanie i możliwość rozłożenia spłaty na raty. Zwykle nie ma możliwości negocjacji warunków pożyczki. Są natomiast promocje, jak pierwsza pożyczka za darmo dla nowego klienta (0% RRSO).

Co wybrać – pożyczki społecznościowe dla zadłużonych czy chwilówka?

Jeśli zależy Ci na szybkich pieniądzach bez sprawdzania zdolności kredytowej, chwilówka będzie prostsza – ale może być droższa.
Jeśli jednak chcesz pożyczyć na bardziej przejrzystych zasadach i mieć większy wybór ofert, pożyczka społecznościowa może być korzystniejsza.

Najczęściej zadawane pytania

Autor artykułu: Jakub Bielecki